TỘI CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH THEO QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VIỆT NAM

Khái niệm Cố ý gây thương tích

Theo Điều 134 Bộ luật Hình sự (BLHS) 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017):

Khách thể: Tội phạm trực tiếp xâm phạm quyền được bảo hộ về sức khỏe của con người. Cần lưu ý, hành vi này còn tiềm ẩn nguy cơ gián tiếp xâm phạm đến quyền được sống (tính mạng) của bị hại.

Mặt khách quan:

Hành vi: Sử dụng vũ lực (đấm, đá) hoặc hung khí (dao, súng, gậy), axit, hóa chất để tấn công.

Hậu quả: Gây thương tích thực tế, được định lượng bằng tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thể qua giám định pháp y.

Chủ thể: Người từ đủ 14 tuổi trở lên và có năng lực trách nhiệm hình sự (khả năng nhận thức và điều khiển hành vi).

Mặt chủ quan: Thực hiện với lỗi cố ý.

Cố ý trực tiếp: Nhận thức rõ hành vi sẽ gây thương tích và mong muốn hậu quả đó xảy ra.

Cố ý gián tiếp: Nhận thức được hành vi có thể gây thương tích, dù không mong muốn nhưng vẫn có ý thức bỏ mặc, chấp nhận hậu quả xảy ra.

Việc xác định sai lệch bất kỳ yếu tố nào — ví dụ nhầm lẫn giữa lỗi cố ý và vô ý, hoặc xác định sai độ tuổi chịu trách nhiệm — sẽ làm thay đổi hoàn toàn cục diện vụ án, ảnh hưởng trực tiếp đến định danh tội trạng và quyền lợi bồi thường

cố ý gây thương tích

Xử phạt hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự

2.1. Xử phạt hành chính

Nếu tỷ lệ thương tích dưới 11% và không thuộc các tình tiết định khung tăng nặng, người vi phạm bị xử lý theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP:

Mức phạt tiền: 05 – 08 triệu đồng.

Mức phạt này tăng mạnh so với Nghị định 167/2013/NĐ-CP cũ (chỉ 02 – 03 triệu đồng), phản ánh tư duy thắt chặt quản lý đối với các hành vi xâm phạm thân thể trong xã hội hiện nay.

2.2. Truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 134 BLHS)

Hệ thống hình phạt được chia thành các khung từ cải tạo không giam giữ đến tù chung thân:

Khung 1: Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng – 03 năm (Thương tật 11% – 30% hoặc dưới 11% nhưng dùng hung khí nguy hiểm, axit, có tính chất côn đồ…).
Khung 2: Phạt tù từ 02 – 06 năm (Thương tật 31% – 60% hoặc gây thương tật 11% – 30% kèm các tình tiết tăng nặng tại Khoản 1).
Khung 3: Phạt tù từ 05 – 10 năm (Thương tật trên 61% hoặc các trường hợp đặc biệt tại Khoản 3).
Khung 4: Phạt tù từ 07 – 14 năm (Làm chết người, gây biến dạng vùng mặt trên 61%…).
Khung 5: Phạt tù từ 12 – 20 năm hoặc tù chung thân (Làm chết 02 người trở lên hoặc gây thương tật đặc biệt nghiêm trọng cho nhiều người).
Giai đoạn chuẩn bị: Phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng – 02 năm nếu chuẩn bị hung khí, axit để phạm tội.

2.3. Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự (Điều 51 BLHS)

Đây là công cụ then chốt trong chiến lược bào chữa. Người phạm tội có thể được giảm án nếu hội đủ các điều kiện như:

Tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả.
Phạm tội trong trường hợp bị kích động về tinh thần do hành vi trái pháp luật của nạn nhân gây ra.
Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải.
Ngăn chặn hoặc làm giảm bớt tác hại của tội phạm.

Khởi tố theo yêu cầu của bị hại và quy trình tố tụng

Tiếp nhận tin báo: Nộp đơn yêu cầu khởi tố kèm hồ sơ chứng cứ y tế.

Xác minh: Thời hạn từ 20 ngày đến tối đa 02 tháng (đối với vụ việc phức tạp).

Khởi tố: Ban hành quyết định khởi tố vụ án và bị can.

Điều tra chuyên sâu: Trưng cầu giám định thương tật (mắt xích quan trọng nhất của hồ sơ chứng cứ).

Truy tố & Xét xử: Viện kiểm sát và Tòa án thực hiện chức năng phán quyết.

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về sức khỏe

Dù có xử lý hình sự hay không, nghĩa vụ bồi thường là bắt buộc theo Điều 584 và 590 Bộ luật Dân sự 2015 nhằm khôi phục lợi ích cho bị hại.

Chi phí trực tiếp: Viện phí, thuốc men, hồi phục chức năng.
Thu nhập bị mất: Của cả bị hại và người chăm sóc trong thời gian điều trị.
Bồi thường tinh thần: Các bên ưu tiên thỏa thuận. Nếu không thỏa thuận được, mức trần là 50 lần mức lương cơ sở.

Phân định ranh giới giữa Cố ý gây thương tích dẫn đến chết người và Giết người

Ranh giới này cực kỳ mong manh nhưng lại quyết định số phận pháp lý của bị cáo (Tù có thời hạn vs. Tử hình).

Tiêu chí	Cố ý gây thương tích dẫn đến chết người	Tội Giết người (Điều 123)
Mục đích	Chỉ muốn gây đau đớn, không muốn nạn nhân chết.	Tước đoạt tính mạng hoặc chấp nhận hậu quả chết người.
Vị trí tác động	Vùng ít nguy hiểm (tay, chân).	Vùng trọng yếu (đầu, ngực, bụng, cổ).
Cường độ	Tấn công có giới hạn, mang tính cảnh cáo.	Tấn công quyết liệt, liên tục cho đến khi nạn nhân gục ngã.
Hung khí	Khả năng sát thương hạn chế.	Sát thương cực cao, có tính hủy diệt.

Nếu người phạm tội tấn công vào vùng trọng yếu với cường độ mạnh và có thái độ thờ ơ, bỏ mặc nạn nhân sống chết mặc bay, pháp luật sẽ định tội danh Giết người dù họ không trực tiếp tuyên bố muốn nạn nhân chết.

Án lệ số 01/2016/AL: Trong trường hợp thuê người “dằn mặt” gây thương tích nhưng dẫn đến chết người, nếu chứng minh được người chủ mưu chỉ yêu cầu đánh vào tay chân và không mong muốn hậu quả chết người, thì người chủ mưu chỉ chịu trách nhiệm về tội Cố ý gây thương tích. Ngược lại, nếu người thực hiện hành vi vượt quá yêu cầu (tấn công vùng đầu) thì người thực hiện sẽ phải đối diện với tội Giết người.

Liên hệ ngay với chúng tôi nếu bạn đang cần hỗ trợ pháp lý, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật Việt Nguyên ngay bây giờ để được tư vấn và giải quyết vướng mắc pháp lý cách chuyên nghiệp và hiệu quả nhất. Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và cung cấp cho bạn những giải pháp, pháp lý tốt nhất để đảm bảo quyền lợi của bạn.

Kết nối với Việt Nguyên – An tâm vững bước
Liên hệ ngay để được tư vấn 1:1 cùng chuyên gia:

Hotline: 0936.39.29.79 – 0937.67.69.69